الحسن بن محمد الديلمي (مترجم :مسترحمى)
268
إرشاد القلوب (فارسى)
و فرمود : ( در مذمّت زنان ) اى مردم زنها از ايمان و عقل و ارث كم بهره هستند ، و علت نقصان ايمانشان به جهت نماز نخواندن و روزه نگرفتن است در ايام حيض ، و جهت نقصان عقلشان آنست كه ( در اسلام ) گواهى دو زن بجاى گواهى يك مرد است ( زيرا در قوّهء بينائى ضعيف و در احساسات و جانب دارى مفرط هستند و زود تحت تأثير قرار ميگيرند ) ، و سبب نقصان ارثشان آن است كه ارث آنها نصف ارث مردان مىباشد ( چون ما يحتاجشان را شوهران تأمين مينمايند و هم مهريّه ميگيرند ) ، پس از زنهاى بد پرهيز كنيد ، و از خوبانشان هم بر حذر باشيد ، و در گفتار و كردار پسنديده از آنها پيروى بكنيد تا در گفتار و كردار ناشايسته طمع نكنند ( و شما را بانجام آن وادار ننمايند ) . و فرمود : تعجب دارم از بخيل كه ميشتابد به فقر با اينكه از آن گريزانست ( زيرا نفعى از اموال خود نميبرد ) و از دست ميدهد غنا و توانگرى را كه هميشه در جستجوى آنست ! پس در دنيا مانند فقرا زندگى مىكند و در قيامت مانند اغنيا بحسابش ميرسند ، و تعجب دارم از متكبر كه ديروز نطفهاى بيش نبوده و فردا مردارى خواهد بود ( پس چگونه تكبر مىكند و خود را بالاتر از ديگران ميداند ! ) و تعجب دارم از كسى كه شك در ( وجود ) خدا دارد با اينكه مخلوق خدا را مىبيند ( زيرا نميشود كه مصنوعى بدون صانع باشد ، مثلا خانه بدون استاد بنا ساخته نميشود ) ! و تعجب دارم از كسى كه مرگ را فراموش مىكند ! با اينكه مىبيند كسانى را كه ميميرند ! و تعجب دارم از كسى كه منكر معاد و قيامت و حشر و رجعت است و حال آنكه پيدايش از نطفه را مىبيند ! و تعجب دارم از كسى كه دنياى فانى خود را آباد مىكند ( و براى آن كوشش